Zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstkaOceń:
(3.00/5 z 5 ocen)
lek. med. Magdalena Wiercińska
Zespół cieśni nadgarstka
Fot. iStock

Co to jest zespół cieśni nadgarstka?

Zespół cieśni nadgarstka to zbiór objawów związany z uciskiem na nerw pośrodkowy przebiegający w kanale nadgarstka (zob. rycinę poniżej). Choroba ta należy do neuropatii uciskowych, co oznacza, że za niekorzystne zmiany w nerwie odpowiada ucisk mechaniczny.

Przyczyn zespołu jest wiele. Może on powstać bez uchwytnej przyczyny, ale zazwyczaj towarzyszy różnym chorobom, stanom lub jest następstwem nawyków. Do stanów sprzyjających wystąpieniu zespołu należą na przykład choroby reumatyczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów, twardzina układowa, dna moczanowa), choroby gruczołów wydzielania wewnętrznego (np. niedoczynność tarczycy, cukrzyca), gruźlica lub występowanie nieprawidłowych struktur w kanale nadgarstka - takich jak tłuszczaki, kostniaki lub gangliony.

Nawyki powodujące wystąpienie zespołu cieśni nadgarstka to przede wszystkim powtarzające się jednakowe ruchy palców i nadgarstka, jak przy drobnych pracach ręcznych, pisaniu na klawiaturze, operowaniu myszką do komputera, jeździe na rowerze, graniu na instrumentach itp. Sprzyjają temu niektóre zawody, dlatego zespół ten występuje częściej u sekretarek, muzyków, rzeźników. Czasem ucisk nerwu spowodowany jest urazem (np. złamaniem nadgarstka) lub obrzękiem struktur w kanale nadgarstka (np. w okresie ciąży).

Jak często występuje zespół cieśni nadgarstka?

Zespół cieśni nadgarstka występuje z częstością około 50 przypadków na 1000 osób. Choroba ta może wystąpić u osoby w każdym wieku, choć najczęściej pojawia się po 50. roku życia. Dotyka 3-6% społeczeństwa. Zmiany chorobowe występują w jednej ręce (zazwyczaj dominującej, czyli prawej u osób praworęcznych, lewej u leworęcznych) albo w obydwu. Kobiety chorują częściej niż mężczyźni. Do pojawienia się zespołu cieśni nadgarstka predysponują takie czynniki jak: praca związana z powtarzalnymi ruchami obciążającymi dłonie, używanie wibrujących sprzętów, ciąża, okres menopauzy, otyłość, dna moczanowa, cukrzyca, akromegalia, reumatoidalne zapalenie stawów, niedoczynność tarczycy, amyloidoza, sarkoidoza, a także choroby nowotworowe.

Co dziesiąty człowiek podczas swojego życia przejdzie epizod wystąpienia objawów zespołu, które samoistnie ustąpią.

Jak się objawia zespół cieśni nadgarstka?

Objawami zespołu cieśni nadgarstka są najczęściej nieprzyjemne doznania w okolicy kciuka, palca wskazującego, oraz połowy palca serdecznego. Obejmują one mrowienie, drętwienie, dyskomfort. Zazwyczaj dołącza do tego osłabienie mięśni, czasem z ich zanikiem. Choroba ta nie obejmuje palca małego.

Zespół cieśni nadgarstka
Ryc. 1. Zespół cieśni nadgarstka: A – przekrój poprzeczny przez dłoń, B – zakres unerwienia przez nerw pośrodkowy


Pacjenci często mają problem z wykonywaniem chorą ręką precyzyjnych ruchów, czują, że jest osłabiona. Czasem trzymane przedmioty wypadają im z rąk, chorzy nie mogą zacisnąć dłoni w pięść. Nie potrafią pracować na komputerze, mają problemy z pisaniem i wykonywaniem prac domowych. Objawy nasilają się w nocy, w pozycji uniesienia ręki do góry. Czasem nieprzyjemne mrowienie i drętwienie budzi pacjenta ze snu, spuszczenie ręki w dół zazwyczaj łagodzi objawy.

Co robić w przypadku wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka?

W przypadku zaobserwowania u siebie objawów cieśni nadgarstka należy się zgłosić do lekarza. Czasem po wzmożonym obciążeniu ręki powtarzalnymi ruchami pojawiają się przemijające objawy zespołu cieśni nadgarstka - nie wymagają one zazwyczaj diagnostyki ani leczenia.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka?

Lekarz pyta o okoliczności, charakter dolegliwości, czas trwania i nasilenie w czasie. Ważne jest poinformowanie lekarza o chorobach przewlekłych, przyjmowanych lekach i ewentualnych urazach. Podczas badania zwróci uwagę na ewentualny zanik mięśni w obrębie dłoni i wykona testy z opukiwaniem nerwu i zginaniem nadgarstka. Pomocne jest wykonanie badań dodatkowych - przewodzenia nerwowego, elektromiografii, czasem USG lub obrazowania techniką rezonansu magnetycznego.

Jakie są metody leczenia zespołu cieśni nadgarstka?

Metodę leczenia dobiera się w zależności od czasu trwania i zaawansowania choroby. Stosuje się glikokortykosteroidy podawane miejscowo w zastrzykach, a czasem także doustne. W przypadku braku poprawy przeprowadza się leczenie operacyjne, które jest jedyną metodą pozwalającą na całkowite wyleczenie, ponieważ usuwa przyczynę zmian, czyli ucisk wywierany na nerw pośrodkowy.

Czy jest możliwe całkowite wyleczenie zespołu cieśni nadgarstka?

Tak, choć u niektórych pacjentów, szczególnie jeśli zespół cieśni jest związany z chorobą przewlekłą, może on nawracać.

Co trzeba zrobić po zakończeniu leczenia zespołu cieśni nadgarstka?

Po zastosowaniu leczenia chirurgicznego najczęściej niezbędna jest fizjoterapia, która pozwala na powrót do pełnej sprawności. Niekiedy konieczna jest zmiana wykonywanej pracy i wykluczenie zajęć obciążających nadgarstek.

Co trzeba zrobić, żeby uniknąć zachorowania na zespół kanału nadgarstka?

Pojawienie się zespołu cieśni nadgarstka jest zwykle uwarunkowane współwystępowaniem nieprawidłowej budowy nadgarstka (wrodzony wąski kanał nadgarstka), wykonywaniem pracy w wymuszonej pozycji lub z użyciem wibrujących narzędzi, a także zaistnieniem niewielkiego urazu tej okolicy. Osoby szczególnie predysponowane do pojawienia się tego zespołu powinny na co dzień pamiętać o profilaktycznych ćwiczeniach rozciągających oraz prawidłowej postawie i odpowiedniej pozycji w czasie pracy. Wystąpieniu zespołu cieśni nadgarstka sprzyjają także takie choroby jak: cukrzyca, niedoczynność tarczycy oraz nowotwory krwi.

Data utworzenia: 23.03.2016
Udostępnij:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Aktualności

  • Wymuszona zgoda
    Od kilku miesięcy pacjenci leczeni w ramach programów lekowych nie mają wyjścia - muszą podpisywać zgodę na leczenie nowym lekiem, nawet jeśli ten, który dotychczas przyjmowali, był skuteczny - mówi Monika Zientek, prezes Stowarzyszenia „3majmy się razem”, która od 20 lat choruje na Reumatoidalne Zapalenie Stawów (RZS).
  • Większość chorych na RZS nie pracuje
    Ponad połowa z 220 tys. pacjentów chorych na reumatoidalne zapalenie stawów to osoby w wieku produkcyjnym. Pracuje jednak tylko 40% z nich. To powoduje, że koszty pośrednie związane z tą chorobą są kilkukrotnie wyższe niż same koszty leczenia. W sumie wynoszą one prawie 3 mld zł.
  • Średnio 2 lata do diagnozy
    W przypadku chorób narządu ruchu najważniejsze jest szybkie rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia. Tymczasem pacjenci od lekarza rodzinnego, zamiast do reumatologa, w pierwszej kolejności trafią do ortopedy czy neurologa - mówi Monika Zientek, prezes Stowarzyszenia "3majmy się razem".

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies